Chọn ngày cưới tốt là một trong những việc được chuẩn bị kỹ lưỡng nhất khi hai gia đình tiến tới hôn lễ, bởi quan niệm dân gian cho rằng ngày cưới thuận lợi sẽ mở đầu cho một cuộc hôn nhân êm ấm, làm ăn thuận buồm xuôi gió. Việc này thường không chỉ do cô dâu chú rể tự quyết mà có sự tham khảo của người lớn tuổi trong nhà, hoặc thầy xem ngày chuyên về hôn sự.
Bước 1: Xác định tuổi và mệnh của cô dâu, chú rể
Trước khi tra lịch, cần xác định rõ năm sinh âm lịch (từ đó suy ra tuổi Can Chi) và mệnh Ngũ hành của cả hai người. Đây là dữ liệu nền để đối chiếu với ngày giờ dự định cưới ở các bước sau — nếu xác định sai tuổi âm lịch (đặc biệt với người sinh vào dịp cận Tết), toàn bộ các bước tiếp theo có thể lệch hoàn toàn.
Bước 2: Tra cứu ngày hoàng đạo trong tháng dự định
Sau khi chọn được tháng cưới (thường cân nhắc thêm mùa, thời tiết, lịch nghỉ của hai bên gia đình), bước tiếp theo là lọc ra các ngày hoàng đạo trong tháng đó theo lịch âm. Ngày hoàng đạo được xem là thời điểm khí trời thuận lợi cho việc trọng đại như cưới hỏi, khác với ngày hắc đạo vốn được khuyên tránh cho các sự kiện lớn.
Bước 3: Đối chiếu tránh các ngày xung khắc với tuổi hai người
Đây là bước quan trọng nhất và cũng dễ gây tranh cãi nhất trong cách xem ngày cưới truyền thống, vì cần đối chiếu nhiều nhóm quan hệ Can Chi cùng lúc:
- Ngày xung tuổi: mỗi tuổi có một nhóm ngày Địa Chi xung khắc trực tiếp (ví dụ tuổi Tý kỵ ngày Ngọ) — cần loại các ngày này ra khỏi danh sách trước tiên.
- Ngày phạm cô thần, quả tú: theo quan niệm cổ, đây là những ngày được cho là bất lợi riêng cho chuyện hôn nhân, dễ gây lục đục về sau.
- Ngày Tam Nương, Nguyệt Kỵ: giống như khi chọn ngày khai trương, những ngày này cũng thường được khuyên tránh cho các việc khởi đầu quan trọng như cưới hỏi.
Sau khi loại các ngày xung khắc, danh sách ngày phù hợp thường sẽ hẹp lại chỉ còn vài lựa chọn trong tháng — đây cũng là lý do vì sao nhiều cặp đôi phải quyết định ngày cưới từ rất sớm để còn kịp đặt nhà hàng, thiệp cưới theo đúng ngày đó.
Giờ cưới và hướng đón dâu
Sau khi chốt được ngày, một số gia đình còn xem thêm giờ đẹp để làm lễ đón dâu, thắp hương gia tiên, và hướng xuất phát của đoàn đón dâu sao cho hợp với tuổi chú rể. Đây được xem là lớp chi tiết bổ sung, không bắt buộc như việc chọn ngày, nhưng nhiều gia đình vẫn thực hiện cho trọn vẹn.
Khi ngày đẹp nhất không trùng lịch thực tế
Trên thực tế, ngày “đẹp tuyệt đối” theo mọi tiêu chí đôi khi rất hiếm hoặc rơi vào ngày trong tuần không thuận tiện cho khách mời. Trong trường hợp đó, cách xử lý phổ biến là ưu tiên tránh các ngày xung khắc trực tiếp với tuổi hai người trước, rồi mới cân nhắc thêm các yếu tố phụ như hoàng đạo hay giờ đẹp, thay vì chờ đợi một ngày hoàn hảo không thể sắp xếp được trong thực tế.